DEEL 1: NETWERKEND SAMENWERKEN

Geen kind de wijk uit

Geen kind de wijk uit: onder die noemer werken zes jeugdhulpaanbieders samen met

Ouder- en Kindteams, Jeugdbescherming en Samen DOEN om specialistische jeugdhulp beter te laten aansluiten bij de bewoners van Amsterdam-Noord.

Namens de zes jeugdhulporganisaties helpt Janet Schut de samenwerking op te zetten: “De transformatie in de jeugdhulp is onvoldoende tot stand gekomen. Het moet simpeler en effectiever.”
In de nieuwe opzet worden teams van specialisten gevormd, die indien nodig bij een hulpvraag worden betrokken. “Door de specialisten in de wijk te brengen, krijgen mensen met vaste gezichten te maken. We zijn makkelijker te vinden en kunnen makkelijk extra expertise inschakelen. Niet alleen voor een lang traject, maar ook voor een korte vraag of een paar gesprekken om een gezin weer op weg te helpen.”

“Nu zit er nog een harde knip tussen verwijzers, zoals de Ouder- en Kindteams, en specialistische zorg”, zegt Liesbeth van Boxtel, teamleider van OKT-Noord. “Een jongere is na doorverwijzing bij ons uit beeld. Die overgang moet natuurlijker worden én een weg terug bieden: als de specialistische hulp stopt, kunnen wij het weer oppakken.” Door in de wijk te werken, kunnen specialisten en Ouder- en Kindteams samen optrekken: “Noord is een wijk met veel kwetsbare gezinnen, waarmee een gesprek over hulp ingewikkeld kan zijn. Straks kunnen we dat traject samen ingaan.” Tegelijkertijd verwacht Van Boxtel dat de specialisten niet alleen het ene kind bekijken, maar ook oog hebben voor het gezin en de omgeving. “Het is belangrijk dat ze daar gevoel en kennis over opbouwen.” Daar is Schut het mee eens: “Wanneer een school bijvoorbeeld veel leerlingen schorst vanwege geweld, kun je ze individueel gaan helpen, maar ook kijken wat er collectief nodig is. Een specialist die de wijk kent, kan meedenken.”

De gemeente Amsterdam kijkt met belangstelling mee. “Wij willen graag een volgende stap zetten”, zegt Frank de Graaff. “Minder vanuit de specialisten denken, maar deze meer zien als een toevoeging op de hulp vanuit de wijken. Dat wordt ook het uitgangspunt bij onze volgende aanbestedingsronde voor specialistische jeugdhulp. Liever de kring groter maken in plaats van doorverwijzen.” Een probleem bij samenwerken is de huidige financiering in de jeugdhulp, aldus Schut: “Voorlopig moeten we oplossingen zoeken binnen de kaders die er zijn.” Volgens De Graaff hebben de aanbieders genoeg vrijheid om de financiën onderling te regelen: “Er is inmiddels een aanvraag ingediend bij het Programma Transformatie Jeugd voor het faciliteren van het project en dat ziet er positief uit. Verder is het aan de aanbieders om een aantrekkelijke partner te zijn voor de gemeenten en daar moet je dan ook in willen investeren”.

WIE ZIJN ER HIER AAN HET WOORD?


Janet Schut
Altra

Schut is kwartiermaker bij De jeugd­specialist in de buurt en was daarvoor directeur specialistische jeugdhulp bij Altra. Eerder werkte zij onder meer als procesmanager en als schooldirecteur.

Liesbeth van Boxtel
Ouder- en Kindteams Oud-Noord en Noord-West

Van Boxtel is sinds vijf jaar teamleider van bovengenoemde Ouder- en Kindteams. Daarvoor werkte ze onder meer bij Stichting Doras en als ergotherapeut bij Cordaan.

Frank de Graaff
Gemeente Amsterdam

De Graaff is strategisch adviseur afdeling Jeugd bij de gemeente Amsterdam. Voorheen werkte hij onder meer als beleidsadviseur jeugdhulp en opvoedhulp binnen stadsregio Amsterdam.

Samen ontdekken hoe het beter kan

In het Amsterdamse Geuzenveld-Slotermeer trekken Spirit en de Bascule sinds eind vorig jaar samen op met het Ouder- en Kindteam en Samen DOEN. De samenwerking moet specialistische jeugdhulp en jeugd-ggz beter bereikbaar maken. “We hebben van tevoren niets vastgelegd, de samenwerking moet al experimenterend ontstaan.”

Wijnand Menger van Spirit en Josephine Fledderus van de Bascule zijn samen de voortrekkers van de samenwerking. Geuzenveld-Slotermeer is bewust gekozen voor het experiment. “Het is een relatief klein gebied”, vertelt Menger. “Bovendien is er al een goedlopend Ouder- en Kind-team, met goede lijnen naar de huisartsen. We willen de specialistische jeugdhulp daarbij laten aansluiten om zo passende en samenhangende hulp te creëren in de eigen omgeving.” Fledderus vult aan: “De Bascule werkt al langer via regioteams, maar nog wel voornamelijk vanuit Duivendrecht. Vanuit Nieuw-West krijgen we relatief weinig aanmeldingen en veel no-shows op afspraken. Het blijkt lastig om die gezinnen te bereiken. De letterlijk grote afstand tussen de wijk en de hulpverlening helpt hier niet bij.” Tegelijkertijd constateren hulpverleners in de wijk dat er wel veel behoefte is aan hulp.

In overleg zijn twaalf casussen benoemd, waar de doorstroming vanuit huisartsen of wijkteams naar specialistische hulp beter kan of waarbij de inzet van elkaars expertise tot betere hulp leidt. Menger: “Een jeugdpsycholoog, ambulant begeleiders, het Ouder- en Kindteam en Samen DOEN bepalen per casus welke expertise nodig is. Vanuit Spirit en de Bascule sluiten professionals aan, passend bij de vraag.” In de praktijk betekent dat bijvoorbeeld dat iemand van Spirit of de Bascule met het Ouder- en Kindteam meegaat naar een afspraak met een gezin. Fledderus: “Andersom kan het Ouder- en Kindteam meedenken als wij een gezin moeilijk kunnen bereiken. Nu is het zo dat, wanneer een gezin bij ons wordt aangemeld, wij vaak alles overnemen. Dat komt mede door de financiering aan de hand van SPIC’s (Segment Profiel Intensiteit-Combinatie, red.). Dat maakt de hulp erg duur en is niet altijd nodig. Liever willen we onze expertise beschikbaar stellen zonder de hulp meteen over te nemen.” “Die ‘scharrelruimte’ creëren we uit onze eigen middelen”, zegt Menger. “Dat betekent goed verantwoorden en de tijd monitoren die we aan dit project besteden.” Fledderus: “Het is een kwestie van willen investeren om beter aan te sluiten bij de gezinnen. Daarom hebben we een eigen ruimte in de wijk gevonden, om ook fysiek dichterbij te kunnen zijn.”

WIE ZIJN ER HIER AAN HET WOORD?


Wijnand Menger
Spirit

Menger is teamcoach zelfsturende teams en sinds augustus projectleider gebiedsgericht werken. Daarvoor heeft hij onder meer als ambulant hulpverlener en als afdelingsmanager bij Spirit gewerkt.

Josephine Fledderus
de Bascule

Fledderus is sinds eind 2018 teamleider van twee regioteams, waaronder Nieuw-West, bij de Bascule. Daarvoor heeft zij gewerkt als projectleider en teamleider bij Delta Lloyd. Eerder werkte Fledderus in diverse functies bij de Raad voor de Kinderbescherming.

MEER WETEN?
Meer weten over Samen DOEN? Kijk dan op: samendoenamsterdam.nl

Spin in het web als hulpverlener

Faouzi Bounnaanaa is de spin in het web in de Amsterdamse wijk Wittenburg. Na een schietpartij in de speeltuin (begin 2018) waarbij een 17-jarige jongen bij vergissing om het leven kwam, is hij aangesteld om jongeren en gezinnen van de juiste hulp te voorzien.

Bounnaanaa’s eerste taak in de wijk was jongeren opvangen en richting Slachtofferhulp begeleiden. “Het belangrijkste was dat ik aanwezig was als aanspreekpunt.” Hij legde al snel meer contacten in de wijk en schakelde professionele hulp in voor jongeren die daar behoefte aan hadden. Ook onderhield hij nauw contact met de gemeente. “Die zag de meerwaarde van mijn werk en zo ben ik hulpverbinder geworden.”

Momenteel heeft Bounnaanaa eens per twee weken overleg met de verschillende organisaties in Wittenburg, waaronder het Ouder- en Kindteam, Streetcornerwork, Sciandri en Dock. “Regelmatig haal ik daar andere instanties bij, zodat partijen elkaar leren kennen en weten welke hulp voorhanden is.” De instanties houden onderling contact. “Als in het buurtcentrum het gedrag van een jongere opvalt, gaan we even met hem praten.
Sciandri organiseert sportactiviteiten, waar regelmatig iemand van Spirit bij is. Het Ouder- en Kindteam zit een paar uur per week in de scholen. En iedereen kijkt: wat gebeurt er in de wijk, wat valt op? Als we ons zorgen maken over een jongere, kijken we eerst of er al iemand mee bezig is en zo nodig gaan we met hem in gesprek om te kijken wat er extra nodig is.”

Er zijn inmiddels grote stappen gezet, constateert Bounnaanaa. “De samenwerking met de gemeente heeft veel opgeleverd. Die wilde meedenken en knopen doorhakken. De vertrouwensband tussen de instanties is groot. Iedereen kan altijd even bellen. Als er acuut iets aan de hand is, kunnen we snel afspreken wie wat oppakt. Het risico is dat dit project stopt als het goed gaat in de wijk. Dan kun je straks weer op nul beginnen. We moeten blijven investeren in mensen die passie hebben om met deze jongeren aan de slag te gaan.”

WIE IS ER HIER AAN HET WOORD?


Faouzi Bounnaanaa
Spirit

Bounnaanaa is zorgverbinder en ambulant hulpverlener bij Spirit. Hij begon zijn loopbaan als vrachtwagenchauffeur
en werd later manager bij een transportbedrijf. Sinds 2010 werkt hij bij Spirit in de ambulante hulpverlening.