KR18

IN JE KRACHT NAAR 18

De training KR18 is onderdeel van de totaalaanpak van Spirit om jongeren van 16-27 jaar, op de drempel naar zelfstandigheid, een kansrijkere toekomst te geven. Jongeren voor wie een stabiel ondersteunend thuisfront niet vanzelfsprekend is. Zoals Joey (18), die meedeed aan de training van 4 bijeenkomsten. Lonneke op der Heijde en Brechje Kuipers van Spirit vullen zijn verhaal aan.

Joey heeft sinds zijn 8e met jeugdhulpverlening te maken. Op zijn 14e werd hij wegens een onveilige thuissituatie uit huis geplaatst, bij een oom en tante. Sinds zijn 15e woont hij in een leefgroep in Amsterdam. Daar mag hij maximaal tot zijn 23e blijven, maar Joey denkt dat de woongroep liever heeft dat de jongeren met 18 de deur uit gaan. Joey: “Toen ik van KR18 hoorde, leek me dat wel handig. Ik dacht dat het een training was over op kamers gaan en met geld omgaan. Daar kon ik best wat extra ondersteuning bij gebruiken. Maar het bleek veel meer! KR18 is een heel persoonlijke training met thema’s zoals ‘wat wil je eigenlijk in de toekomst’, ‘hoe zorg je voor jezelf’, ‘hoe en waar kun je hulp krijgen’ en ‘uit wie bestaat je netwerk en hoe zet je dat netwerk in’.”

Domino-effect

Brechje Kuipers, programmaleider 16-27: “Voor een jongere met een stabiel thuis gaat zelfstandig worden al niet zonder vallen en opstaan, laat staan voor jongeren zonder stabiele basis. Een jongere met een veilig thuis kan zonder al te grote risico’s wat fouten maken op dat pad. Zijn ouders zullen hem erop wijzen dat je vanaf je 18e een zorgverzekeringsplicht hebt. En als hij schulden maakt door een te duur telefoonabonnement, helpen zijn ouders hem waarschijnlijk met voorschieten en aflossen. Voor een jongere zonder zo’n stabiele thuissituatie geldt dat wanneer erbij bij hem zoiets misgaat, andere domeinen in zijn leven er vaak als dominosteentjes achteraan vallen. De vijf grote levensdomeinen, de Big-5 – support, wonen, werk en
opleiding, inkomen, welzijn – hebben allemaal invloed op elkaar.” Voor Joey is het domein psychisch welzijn een struikelblok: “Ik ben altijd gemotiveerd geweest voor school en werk, maar door de ruzies thuis en mijn psychische problematiek waaronder PTSS, ADHD, zelfbeschadiging en een borderline persoonlijkheidsstoornis, lukte het me moeilijk om vol te houden, om te focussen op mijn doelen.”

Snel verder wegzakken

Kuipers schetst wat dit voor gevolgen kan hebben als je geen stabiel thuis hebt: “Stel, een jongere heeft last van een angststoornis en deze speelt plotseling heftig op terwijl er geen support in de buurt is. De jongere zakt verder weg. Naar school gaan lukt niet meer en na langdurig schoolverzuim stopt de studiefinanciering. Al snel kan hij dan de huur niet meer opbrengen en omdat niemand hem steunt of doorverwijst, raakt hij niet lang daarna zijn huis kwijt. En plotseling is de jongere dakloos. Dat kan heel snel gaan. In de training KR18 wordt daarom ingespeeld op bewustwording van signalen en herkenning dat het op een van de vijf domeinen niet goed gaat en dat het tijd is hulp in te schakelen.”

Leren inschatten

Joey was blij verrast door het karakter van de hulp die hij kreeg bij KR18: “Je leert daar eigenlijk voor je volwassen bent alvast goed na te denken waar je heen wilt met je leven, over de toekomst. En hoe je zorgt dat je daar komt. Het belangrijkste is je gemoedstoestand. Als die niet stabiel is haak je af. Dus deden we opdrachten om zelf in te schatten of het tijd is om hulp te gaan vragen. En aan wie vraag je die hulp dan? Vrienden? Een therapeut? Een maatschappelijk werker? We leerden dat bijvoorbeeld door eerst in te schatten of je de situatie van een ander zorgelijk vond. Is het zorgelijk dat diegene al een tijd niet naar school gaat? Blowt hij te veel? Wat zou je adviseren? Het is altijd makkelijker om dat van een ander te zeggen dan over je zelf. We mochten ook sterke kanten van onszelf benoemen aan de hand van een foto van onszelf. En de training was vooral een reminder dat je moet zorgen dat je een zo breed mogelijk netwerk hebt. En dat je helder hebt bij wie je aanklopt voor welk onderwerp. Ik had al veel contact met hulpinstanties en mijn netwerk bestaat uit een goede vriendin, mijn moeder een beetje en mijn maatschappelijk werker, maar ik realiseerde me door de training vooral dat het belangrijk is om snel hulp te vragen. En vooral om hulp te accepteren. Want je kunt nog zoveel hulp aangeboden krijgen, als je die niet aanneemt, gebeurt er nog niks.”

Wie ben ik?

Die sociaal emotionele bewustwording door inzichten, is de kracht van KR18, zegt ook Lonneke op der Heijde, projectleider 16-27. “De training werkt vanuit de vragen ‘Wie ben ik, wat kan ik en wat wil ik?’ En van daaruit wordt gekeken wat er allemaal nodig is om dat te organiseren. Daarin activeert de training de jongeren met behulp van casussen van andere jongeren op de vijf domeinen. Ze krijgen bijvoorbeeld een aantal opties op het gebied van wonen te zien en mogen zeggen welke zij wel of juist niet geschikt vinden in de casus. Uiteindelijk vragen we ze letterlijk ‘Wat wordt jouw plan?’ om ze verantwoordelijk en gemotiveerd te maken. Zo activeer je jongeren meer dan met alleen praktische informatie. We benadrukken daarbij ook dat je echt niet alles meteen hoeft te kunnen. Het idee is dat wij de jongeren pas los laten als zíj daaraan toe zijn. Niet als de hulpverlening stopt.”

Normaal leven

Joey is nog steeds enthousiast. “Het was een heel leuke groep. We hebben veel gedeeld en deden vooral groepsopdrachten. We waren samen actief. Die vier sessies van twee uur leken me eerst vreselijk lang, maar ze waren zo om!” En zijn toekomstplan? “Ik hoop gewoon dat het me lukt om school af te maken en een huis te vinden… en werk. Het hoeft niet perfect. Ik hoef niet aan de top en ik hoef niet rijk te worden. Ik wil een zo normaal mogelijk, rustig, stabiel leven. Nu doe ik examen in het speciaal onderwijs en heb ik een deeltijdbaan. Maar mijn droom is ooit psychiater te worden en jongeren zoals ik te helpen. Maar dan zal ik eerst vwo moeten gaan doen en dan ook nog naar de universiteit. Ik weet het niet. Waar ik nu in ieder geval al het meest trots op ben, is dat ik lang zo zelfdestructief niet meer ben als vroeger en sneller hulp vraag én accepteer.”

WIE ZIJN ER HIER AAN HET WOORD?


Brechtje Kuipers
Programmaleider
Kuipers is programmaleider 16-27 bij Spirit.

Lonneke op der Heijde
Programmaleider

Tekst:
Manja Gruson
Illustratie: Shutterstock