Vuist na Vuist

Ik vlucht rond de tafel, vecht in woorden tegen zijn tirannie en agressie, maar kies de verkeerde deur. Ik schiet van achter de keukentafel de woonkamer in. Ik zie mama in de deuropening staan. Ze roept: “Meisje hou je mond nou toch.” Wanhopig en verdrietig klinkt ze, angstig kijkt ze, door het beeld wat ze ziet.

Ik zak door mijn benen. Ik probeer nog te vechten met hem. Maar ik ben niet sterk genoeg. Dus ik zak door mijn knieën en leg mijn armen op mijn hoofd. Vuist na vuist voel ik op mijn schedel. Verschrikkelijke pijn schiet door mijn hele lijf. Vuist na vuist, het houdt niet op. Mama is wanhopig. Ik kijk haar aan wanneer hij even pauzeert. Het komt niet goed deze keer. Dat voel ik in alles om me heen.

Hij gaat tekeer als een wilde, loopt naar moeder toe. En oh, wat ben ik bang dat zij ervan langs krijgt deze keer. Hij duwt haar aan de kant op zijn weg terug naar de keuken. Ze smeekt hem op te houden. Toen besefte ik niet wat ik nu wel weet. Dit wordt een afscheid, traumatisch en voor altijd in mijn herinneringen geregistreerd.

Deze tekst komt uit het boek van Mirella Herwegh,
zelf slachtoffer van huiselijk geweld en kindermishandeling.
We spraken Herwegh over haar jeugd:

Interview ervaringsdeskundige

‘Een muur van schaamte doorbreek je niet zomaar’

Een narcistische vader die in zijn jeugd te maken kreeg met afwijzing, verstoting en lichamelijke mishandeling, en een zachtaardige moeder uit een warm nest die zich nauwelijks kon verweren tegen de frustratie en woede van haar echtgenoot: in het Zeeuwse gezin, waarin Herwegh en haar twee oudere broers opgroeien, is intergenerationeel geweld jarenlang de rode draad. “Van jongs af aan moesten wij als kinderen toezien hoe onze moeder vrijwel dagelijks door onze vader onderworpen werd aan vernederingen en grof geweld. Zelf moesten we het ook regelmatig ontgelden.”

Onveiligheid

Een hoofdstuk in het boek bevat Herweghs schokkende getuigenissen van grensoverschrijdend seksueel gedrag van zowel haar vader als verschillende mannen in de directe omgeving van het gezin. Op haar twintigste is ze in staat het ouderlijk huis te verlaten. Maar de tot op dat moment door haar ervaren onveiligheid werkt door tot op de dag van vandaag.

“Beschadigd? Ja. Geknakt? Nee!” Het is Herwegh met behulp van haptonomie en cognitieve gedragstherapie gelukt het verleden een plek te geven. Inmiddels is ze gelukkig in haar relatie met partner Arjan, met wie ze zoontje Jagger Jax kreeg. Ze werkt als zelfstandig communicatieadviseur. Haar moeder verloor ze in 2000 aan kanker, met haar vader heeft ze geen contact meer. Het opschrijven van de herinneringen aan haar getroebleerde jeugd is een belangrijk onderdeel van het helingsproces, waar ze nog middenin zit.

Alles binnenshuis

“Indertijd waren er geen hulpverleners die zich met ons gezin bezighielden. De drang om alles binnenshuis te houden werd gevoed door aangeprate schuldgevoelens en allesoverheersende schaamte. Dat is een muur waar je niet zomaar doorheen breekt. Niet als kind, maar ook niet als hulpverlener. Natuurlijk was er wel eens een leerkracht die iets vermoedde, maar ik nam niet zomaar iemand in vertrouwen. Mijn gevoelens stopte ik weg. Nu word ik regelmatig overspoeld door een tsunami van emoties. Het schrijven heeft me geholpen die te kanaliseren.”

Herweghs ervaringen hebben haar, naar eigen zeggen, erg sensitief gemaakt voor grensoverschrijdend gedrag. Hulpverleners zouden volgens haar diezelfde sensitiviteit moeten ontwikkelen. “Als je merkt dat iemand enorm overstuur wordt als iemand anders zich aan hem of haar opdringt, stel dan de vraag ‘heb je ervaring met ongewenst aanraken?’ Achter die woorden kan een hele wereld schuilgaan.”

WIE IS ER HIER AAN HET WOORD?

Mirella Herwegh
Zelfstandig communicatieadviseur en schrijfster

Herwegh is als ervaringsdeskundige beschikbaar voor het geven van lezingen en gastcolleges. Je bereikt haar via voorbijdeschaamte@oommarketing.nl. Het boek ‘Voorbij de schaamte, kom ik’ wordt onder meer ingezet als lesmateriaal voor de opleiding Social Work aan de Hogeschool Zeeland. Het is verkrijgbaar via oommarketing.nl/voorbij-de-schaamte.