InnovatieParade

 

Het bruist in  Amsterdam-Amstelland en Zaanstreek-Waterland; kijk maar eens wat een prachtige innovaties al bedacht zijn voor en door de jeugdhulp!

 

1. Op afstand een kijkje in een woning nemen

“Bij Prinsenstichting merkten we dat mensen graag toch even bij een woning willen kijken voordat ze op de wachtlijst komen te staan. Maar dat kost natuurlijk veel tijd en is – gezien de privacy van de bewoners – niet altijd wenselijk. Soms probeerden we het wel, maar we moesten mensen vaak teleurstellen. Van uit die behoefte is het idee voor BinnenkijkTV ontstaan. In korte video’s van 1,5 minuut geven bewoners en begeleiders een inkijkje in hun leven in een van onze woningen. Hiermee geven we (nieuwe)
cliënten, begeleiders, verwanten en verwijzers een goed beeld van ons aanbod in wonen. Zo kun je toch de sfeer proeven en krijg je een indruk van hoe het er in een huis uitziet en aan toe gaat. Dat werkt natuurlijk veel beter dan een papieren brochure.
Zowel medewerkers als cliënten waren direct enthousiast, de meesten wilden heel graag voor de camera vertellen over hun woning. Ze zijn vaak trots op hun thuis. Inmiddels hebben we zo’n zestig filmpjes online en er komen er nog meer aan. Het is een fantastisch middel waarmee cliënten en verwanten nog beter de regie in eigen hand houden. Dankzij de video’s kunnen zij echt een overwogen keuze maken over waar ze willen wonen, zolang het binnen de zorgvraag past natuurlijk.
We delen de video’s regelmatig op onze sociale media kanalen. Daardoor kunnen ook mensen die niet in deze sector werken zien hoe een woning voor bijvoorbeeld begeleid wonen eruitziet en hoe het er daar aan toegaat. Als je er zelf niet mee te maken hebt is dat misschien moeilijk voor te stellen. Dus op die manier opent BinnenkijkTV ook een deur naar de ‘buitenwereld’.”

WIE ZIJN ER HIER AAN HET WOORD?


Anja Segers
zorgconsulent bij Prinsenstichting

Segers werkt al sinds 1981 bij de organisatie. Ze heeft als persoonlijk begeleider op verschillende woningen gewerkt, inmiddels werkt ze al negen jaar als zorgconsulent.

Chaira Nieuwland
zorgconsulent bij Prinsenstichting

Nieuwland is sinds mei jl. werkzaam als zorgconsulent. Daarvoor werkte ze vier jaar bij de Schar, een behandelsetting van Prinsenstichting in Schagen.

MEER WETEN?
Bekijk de video’s van BinnenkijkTV op Youtube

2. Horen hoe aanraking voelt

“Werken met ernstig meervoudig beperkten betekent voldoening halen uit de kleine dingen. Een blik, een knuffel, een glimlach. Die momenten, daar doe je het voor. Met de CRDL (cradle, red.) kun je dat contact stimuleren. Het is een soort elektronische geluidskist, in de vorm van een houten ellips. Op de buitenkant loopt een zilverdraad in een sierlijk patroon. Als je een hand op die versiering legt, wordt dat gesignaleerd door de elektronica binnenin. Zodra twee mensen zowel de CRDL als elkaar aanraken, wordt de intensiteit en frequentie daarvan gemeten. Is het een aai, een kriebel of een wat stevigere druk? Dat wordt vervolgens in geluid vertaald. Denk aan het golven van de zee, het getjilp van vogels of rinkelende koffiekopjes.
De CRDL herkent dus de manier waarop je elkaar aanraakt en verbindt vervolgens dat geluid aan een beweging. Dat maakt dit zorginstrument heel interactief en bovenal leuk. Oorspronkelijk was de CRDL bedoeld voor mensen met dementie. Maar het mooie is: het is veel breder inzetbaar. Zo werkt het ook goed bij mensen die gevoelig zijn voor muziek en geluid.
Zoals bij Mark, een cliënt van mij. Hij is 15 jaar en heeft het syndroom van Down. Mark kan niet praten en is slechthorend. De eerste keer dat we met de CRDL aan de slag gingen, zal ik nooit vergeten. Hij had direct door hoe het werkte. Klapte dubbel met zijn lijf en drukte zijn hoofd op het hout, om zo iets te kunnen horen. De glimlach die toen op zijn gezicht verscheen… Geweldig! Hij genoot er zó van. Tegenwoordig gebruiken Mark en ik de CRDL dagelijks. Meestal is zijn spanningsboog vrij kort, maar hiermee is hij wel even zoet. Bovendien geeft het echt een boost aan de een-op-een-begeleiding, omdat je een momentje hebt van contact. En daar geniet ik als begeleider ook weer van. Wat dat aangaat is de CRDL een win-win.”

WIE IS ER HIER AAN HET WOORD?


Patricia Bos
cliëntbegeleider

Bos werkt sinds 2001 als Cliënt-begeleider bij Prinsenstichting in ­Purmerend. Hier is zij werkzaam op twee locaties. Het merendeel van haar cliënten is ernstig meervoudig beperkt.

3. Meer inzicht in emoties, spanning en pijn

“Bij een landelijke hackathon in 2018 stelde Prinsenstichting zichzelf de vraag: ‘Hoe kunnen we mensen met een verstandelijke beperking beter begrijpen?’ Een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven is essentieel in de zorg voor deze mensen, en hen begrijpen is de sleutel daartoe. Zij kunnen het vaak zelf niet aangeven als ze ergens pijn hebben of als ze spanning opbouwen. Vaste begeleiders begrijpen hun cliënten weliswaar goed, maar ook zij kunnen signalen verkeerd interpreteren of missen.
Naar aanleiding van de hack–athon kwamen we in contact met het bedrijf Mentech Innovation dat de emotieradar HUME aan het ontwikkelen is. Een meetband om de pols meet fysiologische parameters als hartslag, huidgeleiding (zweten) en temperatuur. Dankzij slimme algoritmen en patroonherkenning kan het systeem vervolgens de hoeveelheid stress duiden. In de toekomst worden er meer parameters toegevoegd, zoals geluids- en gezichtsdetectie.
Als Prinsenstichting doen wij mee met een pilot: minimaal vier cliënten met onbegrepen gedrag krijgen de komende tijd zo’n meetband om. We verwachten zo hun gedrag beter te kunnen duiden. Ze worden bovendien gedurende de dag gefilmd. De gegevens van de band worden naast de interpretatie van een gedragsdeskundige gelegd. Al die gegevens worden vervolgens gebruikt om de emotieradar nog beter en betrouwbaarder te maken.
Bij Prinsenstichting geloven wij in ondersteunende technieken, daarom werken we graag mee aan deze pilot. De voordelen voor zowel cliënten als medewerkers zijn groot. Maar ook voor ouders van kinderen met een verstandelijke beperking geeft het hoop. Het is zo frustrerend als er iets met je kind is en je weet niet precies wat. Mentech heeft ouders geïnterviewd over waar zij vooral behoefte aan hebben. Naast het begrijpen van hun kind, was dat weten hoe het kind zich voelt als het niet thuis is, maar bijvoorbeeld in de taxi of op de dagbesteding. Met HUME kan dat. Wellicht kunnen jongeren met een verstandelijke beperking dankzij dit systeem in de toekomst langer thuis blijven wonen, omdat hun ouders ze beter begrijpen. En wanneer iemand eerst thuis woonde en later bij ons komt, maakt het de overgang soepeler.”

WIE IS ER HIER AAN HET WOORD?


Lindsey Welling
AIOS Arts Verstandelijk Gehandicapten bij Prinsenstichting

Welling rondde in 2012 haar studie geneeskunde af. In 2017 promoveerde ze op een onderzoek naar een stofwisselingsziekte. Veel kinderen met een stofwisselingsziekte hebben een verstandelijke beperking en ze besloot in dat vakgebied verder te gaan. Sinds 2018 werkt ze als AIOS (arts in opleiding tot specialist) bij Prinsenstichting.

4. Zelfstandig wonen, maar niet alleen

“Pionieren, daar houd ik wel van. Ontdekken, uitproberen, vormgeven… wat werkt wel en wat werkt niet? Dus toen mijn voormalige teamleider vroeg of ik aan de slag wilde bij een experimentele woonvorm voor psychisch kwetsbare jongeren, hoefde ik niet lang na te denken. ‘Samen Sterk Wonen’ in Amsterdam-West is een nieuwe woongemeenschap van HVO-Querido. Hier wonen 16 jongeren tussen de 21 en 35 jaar zelfstandig, maar wel in groepsverband. Zo ervaren ze steun aan elkaar. Bovendien worden ze ondersteund door hun naasten en krijgen ze professionele ambulante begeleiding van ons als medewerkers.
Bij ons draait alles om zoveel mogelijk eigen initiatief. De naasten van de cliënten hebben medezeggenschap en regie over het beheer van de woongemeenschap. Welk hulp- en dienstverlening wordt wanneer en hoe vaak ingezet? Maar dat alles wél in goed overleg met de jongeren zelf: ‘Hoe wil je wonen?’ ‘Waar voel jij je prettig bij?’ Die verdeling van regie en begeleiding maakt deze woonvorm uniek en geeft een bijzondere dynamiek. Natuurlijk gaat dat met vallen en opstaan, maar je merkt vanzelf wat werkt. Zo hebben we onlangs een personal trainer in de hand genomen, met wie bewoners eens per week in groepsverband sporten. Een tip van een van de naasten, die had er positieve ervaringen mee. Nou, dan proberen we het toch gewoon? Waar nodig passen we het later weer aan.
Dat is het mooie van deze manier van hulpverlening: het is heel cliëntgericht, je kunt echt maatwerk leveren. Ook de jongeren zelf zijn erg enthousiast. Ze vinden het fijn om op ‘veilige’ wijze zelfstandig te kunnen wonen, op een prachtige plek in Amsterdam. En naasten vinden het op hun beurt weer prettig dat ze nauw betrokken worden. En doordat zij als naasten een actievere rol hebben, is er veel meer mogelijk. Samen sta je nu eenmaal sterker!”

WIE IS ER HIER AAN HET WOORD?


Marieke van Vuure
persoonlijk begeleider

Van Vuure werkt sinds mei 2019 als persoonlijk begeleider bij Samen Sterk Wonen in Amsterdam-West. Hiervoor was zij jarenlang werkzaam bij Persoonlijk begeleider bij VIP van HVO-Querido.

5. Regie over je eigen leven

“‘Welk schoonmaakmiddel moet ik gebruiken voor de vloer?’ Of: ‘Ik heb een brief gekregen van de gemeente, wat moet ik hiermee doen?’ Als je net achttien bent en je hebt geen groot netwerk om je heen, dan is het lastig om op dit soort alledaagse vragen antwoord te krijgen. Vanuit De Combinatie begeleiden wij jongeren met zelfstandig wonen, met als doel dak- en thuisloosheid op te lossen of te voorkomen. Op 1 oktober begonnen we een proef met de Vraagapp. Dit is een app waarin je op elk moment van de dag praktische vragen kunt stellen, bijvoorbeeld over het huishouden, koken, openbaar vervoer, regels en wetten. Er zit een netwerk van vrijwilligers klaar om de vraag te beantwoorden. Een van hen pakt de vraag op en vraagt indien nodig in een chatgesprek om aanvullende informatie. Als vragensteller krijg je snel en duidelijk antwoord en kun je weer verder. Met het dweilen van die vloer bijvoorbeeld.
Jongeren zetten zo een belangrijke stap op weg naar zelfredzaamheid. Tot nu toe legden ze dit soort vragen meestal aan hun begeleider voor. Die zal nu actief verwijzen naar de Vraagapp: ‘Heb je je vraag al in de app gesteld?’ Niet de makkelijke weg kiezen, maar zelf actief zorgen dat je antwoord krijgt, dat is goed voor het zelfvertrouwen. Bovendien worden de begeleiders ontlast en houden ze meer tijd over voor echte hulp- en ontwikkelvragen.
Binnen De Combinatie gaan we de Vraagapp voor een proefperiode van een jaar gebruiken. In eerste instantie willen we vooral jongeren die net achttien zijn geworden een gratis abonnement geven, omdat er voor hen zoveel verandert. Maar ik merk nu al dat de behoefte verder reikt dan alleen die leeftijdsgroep. Met de Vraagapp heb je de regie over je eigen leven en dat past heel goed bij de visie van De Combinatie.”

WIE IS ER HIER AAN HET WOORD?


Hans Jansen
organisatieadviseur

Jansen werkt vanuit zijn eigen bureau als organisatieadviseur en interim manager in het sociaal domein. Bij De Combinatie, een samenwerkingsverband van acht Amsterdamse organisaties, is hij verantwoordelijk voor de inhoudelijke ontwikkeling van een programma om dak- en thuisloosheid van jongeren te voorkomen of zo snel mogelijk op te lossen.


Tekst: Emmi van den Boom, Lisette Jongerius en Frieda Zieleman