“Het is niet: u vraagt, wij draaien”

PERSPECTIEFPLAN HELPT ZO BREED MOGELIJK NAAR HET GEZIN TE KIJKEN

Met beperkte middelen de best mogelijke zorg bieden: dat was een van de redenen om de jeugdhulp met ingang van dit jaar anders te organiseren. Het perspectiefplan helpt daarbij. Hierin leggen ouders en verwijzers vast wat er aan het eind van het traject moet zijn bereikt. “Maar het is niet: u vraagt, wij draaien.”

“Het perspectiefplan is een belangrijk instrument in de nieuwe opzet van de jeugdhulp”, vertelt Reinaud van de Fliert, senior contractmanager van de gemeente Zaanstad. “Voor jongeren in segment B is een perspectiefplan niet verplicht, maar in Zaanstad wordt het wel door de jeugdteams ingezet. Het perspectiefplan helpt een totaalplaatje te vormen en niet alleen te kijken naar de enkelvoudige hulpvraag. In segment C is het perspectiefplan verplicht, omdat je bij meervoudige problematiek en specialistische zorg te maken hebt met meerdere partijen en afstemming daarbij heel belangrijk is. Er is eventueel een opt out-regeling voor ouders die niet willen dat hun gegevens worden gedeeld. Toch proberen we ouders altijd zover te krijgen dat ze het plan invullen, omdat het verstandig is zo breed mogelijk te kijken naar het gezin en naar de zaken die meespelen.”

Goed luisteren

Deel 1 vullen de ouders of de jongere zelf in. Daarin beschrijven ze de hulpvraag, wat ze willen bereiken en wat naar hun idee
de oorzaak van de zorgvraag is. “In de praktijk blijken ze wel eens moeite te hebben met het formuleren, dus de verwijzer of het jeugdteam helpt daar vaak bij. Natuurlijk hebben ouders en jeugdteam soms verschillen van inzicht, bijvoorbeeld over de oorzaak van het probleem of de mogelijke oplossing, maar daar hadden we voor het perspectiefplan ook al mee te maken. Het is dan aan de professionals van het jeugdteam om goed te luisteren en te proberen om overeenstemming te bereiken. Als er reden is voor ernstige zorgen om het kind, kan eventueel worden opgeschaald en kan bijvoorbeeld Veilig Thuis meekijken. We proberen eerst zelf te overtuigen, maar bij ernstige zorgen kan het jeugd- team doorpakken.”

Plan is leidend

“Het nieuwe van het perspectief- plan is vooral de positie ervan”, zegt Reinaud. “Het plan is leidend voor de opdracht aan de hoofdaannemer. Die ontwikkelt een behandelplan op basis van het gewenste resultaat, in de context van eventuele andere problemen die staan beschreven in het perspectiefplan. De hoofdaannemer moet dus afstemmen met andere partijen wie wat voor zijn rekening neemt. De hoofdaannemer werkt bijvoorbeeld met het kind en andere partijen richten zich op schuldhulpverlening en het coachen van de ouders, als uit het perspectiefplan blijkt dat dat nodig is.”

Evalueren en bijsturen

Aan het begin van de behandeling maken ouders, jeugdteam en hoofdaannemer afspraken hoe vaak en wanneer de behandeling wordt geëvalueerd. “Als onderweg blijkt dat er iets niet goed gaat of als de context is veranderd, bijvoorbeeld omdat er iets ingrijpends is gebeurd in het gezin, kan het plan worden aangepast. Misschien moeten de resultaten worden gewijzigd, is er een andere partij bij nodig of kan een andere instelling het beter overnemen. Wanneer de ouders onrealistische doelen willen bereiken, is het aan het jeugdteam om dat bij te sturen. Natuurlijk gaat het perspectiefplan uit van het kind en het gezin, maar het is niet ‘u vraagt, wij draaien’. De gewenste behandeling moet doelmatig en effectief zijn. Uitgangspunt van de transformatie is proberen het klein te maken: wat kun je zelf en wat kun je binnen je netwerk organiseren? We hebben beperkte middelen, dus zelfredzaamheid wordt gestimuleerd.”

Blijf met elkaar in gesprek

Tot nu toe is Reinaud tevreden over het werken met het perspectiefplan. “Natuurlijk zijn we nog maar net begonnen, we zijn nog aan het leren en ontwikkelen. Het is samen zoeken, leren om resultaten SMART te formuleren en om elkaars taal te leren spreken. Zoeken naar de goede match: wat is passende zorg? Zijn de tarieven adequaat? Soms lopen het financiële en het inhoudelijke verhaal nog door elkaar. Ik adviseer dan altijd: blijf met elkaar in gesprek. In de regel loopt het niet slecht. We hebben ruim de tijd genomen voor de voorbereiding en we hebben instellingen actief betrok- ken. Ook worden de jeugdteams blijvend getraind om hun rol als regisseur te vervullen. Het is een enorme verandering met een heleboel uitdagingen, maar tot nu toe zonder ongelukken.”

WIE IS HIER AAN HET WOORD?


Reinaud van de Fliert

Reinaud van de Fliert
Verpleegkundige en gezondheidswetenschapper

Reinaud van de Fliert is verpleegkundige en gezondheidswetenschapper en heeft vele jaren in de kinder-, jeugd- en jongvolwassenpsychiatrie gewerkt. Reinaud is coördinator voor de jeugdteams en contractmanager voor de GGD en Lucertis jeugdteams. Daarnaast is hij verantwoordelijk voor de landelijke VNG-contracten voor Jeugd en inhoudelijk betrokken bij de ontwikkeling en implementatie van de inkoop 2018, in het bijzonder het sturen op resultaat.

 

(Tekst: Liesbet Mallekoote)